İç Anadolu'dan Doğu Akdeniz'e bakış: GSI hattında Yunanistan'ın ruhsat süreci

NTV'nin haberine göre, Doğu Akdeniz'in tabanına döşenmesi planlanan ve Avrupa kıtasını önce Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ne (GKRY), ardından da İsrail'e bağlamayı hedefleyen dev elektrik hattı projesinde kritik bir izin süreci başlatıldı.

Büyük Deniz Enterkonnektörü (GSI) projesinin kablo yüklenicisi konumundaki Fransız Nexans firması, deniz tabanı tarama çalışmalarını yeniden başlatmak amacıyla Yunanistan makamlarına ruhsat başvurusunda bulundu. Reuters'ın aktardığına göre Atina'da basın toplantısı yapan Yunanistan Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis, başvurunun GSI adına iletildiğini bildirdi.

Yunanistan'ın elektrik iletim şebekesi operatörü IPTO tarafından geliştirilen 1,9 milyar avroluk hat, planlanan güzergahın deniz yetki alanlarıyla çakışması nedeniyle uzun süredir Ankara ile Atina arasındaki anlaşmazlık konusu olmaya devam ediyor.

Deniz tabanı tarama çalışmalarının bir Fransız gemisiyle yürütüleceğini ifade eden Marinakis, çalışmaların Yunan deniz yetki alanlarında onay veren bakanlıklar arası komite ile Yunan Sahil Güvenliği’nin izninin ardından başlayacağını söyledi.

Projenin uygulanmasına yönelik temaslar kapsamında Marinakis, “Proje uygulamasına ilişkin olarak Yunanistan, doğal muhatapları olan Fransa ve GKRY haricinde hiçbir devletin makamlarıyla bir düzenleme yapmamıştır” dedi.

Yunanistan, kablo güzergahını kesinleştirmek amacıyla deniz tabanı araştırmalarını yakın zamanda yeniden başlatmayı hedefliyor; Türkiye ise hattın 2019 yılında Libya ile imzalanan deniz yetki alanları mutabakatı kapsamındaki sahadan geçtiğini savunuyor.

Ankara, Atina’nın mutabakatın geçerliliğini tanımaması nedeniyle bu sularda yürütülecek faaliyetler için iki ülke arasında önceden koordinasyon kurulması gerektiğini belirtiyor.

Bölgedeki jeopolitik gerilimler ışığında ABD yönetiminden de girişime destek geldi. Atina’yı ziyaret eden ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesinin zorunlu olduğunu söyleyerek projenin önündeki engelleri kaldırmak için Washington’ın diploması imkanlarını devreye sokacağını ifade etti.

Daha önce Türkiye, Yunanistan ile GKRY’nin ortak elektrik hattı projesinde Atina yönetimine ve sahada görev alan Fransız şirketlerine kapıyı kapatmıştı. Türk yetkililer, Deniz Yetki Alanları çatışması yaşayan sularda zemin etüdü ve kablo yerleştirme çalışmalarının Ankara’nın onayına bağlı olduğunu kaydetti.

Geçmişte Temmuz 2024’teki hamle hatırlatılarak, Türkiye’nin İtalyan gemisi Ievoli Relume’un izinsiz faaliyetleri üzerine donanmayı bölgeye yönlendirdiği anılarının bulunduğu değerlendirmeler yapıldı.

TürkAta Haber Ajansı