Mustafapaşa'da Tarihi Yapılar Karekodla Dijitalleşiyor

Nevşehir'in Ürgüp ilçesine bağlı Mustafapaşa beldesindeki asırlık taş konaklar ve tarihi yapılar, oluşturulan dijital veri tabanı aracılığıyla geleceğe taşınıyor. Kültürel varlıkların korunması ve dijital envanterinin çıkarılması amacıyla başlatılan çalışmalar kapsamında, beldenin açık hava müzesi niteliğindeki yapısının görünür kılınması amaçlanıyor.

Kapadokya Üniversitesi (KÜN) tarafından yürütülen proje ile tarihi mekanların tanıtılması ve ileride gerçekleştirilecek restorasyonların aslına uygun yapılması hedefleniyor. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü tarafından 2021 yılında "En İyi Turizm Köyü" seçilen beldede, ziyaretçilerin tarihi yapılar hakkında bilgi edinmesi için girişlere karekodlu tabelalar yerleştiriliyor. Ziyaretçiler, karekodları okutarak Türkçe ve İngilizce içerik sunan internet sitesi üzerinden yapıların tarihçesi ve mimari özelliklerine ulaşabiliyor.

KÜN Kapadokya Kültür Araştırmaları Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Şükran Ünser, Mustafapaşa'daki tarihi yapılarla ilgili araştırmaların 2020 yılı itibarıyla yoğunlaştığını ve bu süreçte dijital bir veri tabanı oluşturduklarını belirtti. Ünser, turizme katkı sağlaması hedeflenen envanterde konakların yanı sıra kilise, cami, medrese ve çeşme gibi yapıların da yer aldığını, çalışmaların sürdüğünü aktardı.

Beldedeki sivil mimari mirasın önemine dikkat çeken Ünser, "Mustafapaşa'yı bünyesinde barındırdığı bunca iyi korunmuş sivil yapılara sahip olması açısından çok değerli buluyorum. Dünyada bu şekilde az örnek vardır. Tarihi yapılar her zaman kıymetli olmuştur ancak özellikle dini yapılar kutsal özelliklerinden dolayı insanlar tarafından çok daha saygı görür ve korunur. Fakat sivil yapılardaki konaklar burada çok önemli bir yere sahip. Gündelik yaşamla iç içedir ve gündelik yaşam değişip dönüştüğü zaman onlar da dönüşüme uğrar ve maalesef çok fazla yaşayamazlar. Ancak Mustafapaşa'da böyle bir durum görmüyoruz. Bunları sadece bir envanter olarak değil, turizme de hizmet edecek ve ziyaretçilerin görmeye değer yapıları inceleyeceği şekilde tasnif ettik. Bizim için bir belge mirası oluyor." dedi.

Restorasyon projelerinde eski fotoğrafların kritik rol oynadığını vurgulayan Ünser, "Mustafapaşa'daki konakları portrelere benzetiyorum. Her biri kendine has karakterler taşıyan, doğa onlara nasıl izin verdiyse ona göre şekillenen, biçimlenen, topografiye göre hareket eden, doğaya son derece saygılı uyumlu birer portre çiziyorlar." şeklinde konuştu. Ünser, mübadele döneminde Yunanistan'a giden Serafim Rizos'un fotoğrafları ve notlarının da yapıların belgelenmesi açısından önemli bir kaynak olduğunu, bu belgeleri bir araya getirmeye çalıştıklarını ifade etti.

Bölge halkının kültürel varlıkları tanıması için etkinlikler düzenlediklerini belirten Ünser, "Mustafapaşa'nın en iyi turizm köyü seçilmesiyle bir farkındalık çalışması yaptık ve bir platform kurduk. Farklı hedef kitlelere yönelik eğitim seminerleri gerçekleştirmeye devam ediyoruz. Mustafapaşa'nın dijitalleştirilmesi kapsamında hazırladığımız web sitesini şu anda köyün 55 noktasına yerleştirilmiş karekodlarla okuyabiliyorsunuz. Hep hayal ettiğimiz bir projeydi. Belde küçük bir açık hava müzesine dönüşsün istiyorduk." ifadesini kullandı.

Mustafapaşa Belediye Başkanı Mustafa Özer ise beldede yaklaşık 400 taş konağın bulunduğunu ve bunların 140'ının tescilli olduğunu kaydetti. Özer, turistlerin yoğun ilgi gösterdiği Manastır Vadisi başta olmak üzere çeşitli turistik unsurlara sahip olduklarını dile getirdi.

Tarihi konaklardan 55'inde turistlere konaklama imkanı sunulduğunu hatırlatan Özer, "Konaklardan bazıları restore edilerek otel işlevi kazansa da birçoğu halkımızın yaşamış olduğu evlerdir. Hep birlikte bu yapıları gelecek kuşaklara aktaracağız. Buraların atıl, virane bir resmini alarak tekrar hayata kazandırıp otel, restoran veya bir mesken olarak kullanımı mutluluk veriyor." dedi. Özer, belediye, üniversite, sivil toplum kuruluşları ve yatırımcıların iş birliğiyle tarihi mirası geleceğe taşımayı hedeflediklerini sözlerine ekledi.

TürkAta Haber Ajansı
İç Anadolu Gündemi